خاویار خوری بزرگ مس و خاتم برند آقاجانی

خاتم کاری

خاتم چیست؟

 

خاتم ورقه ای است به ضخامت 1 ميليمتر كه از كنارهم قرار گرفتن قطعات ريز و متساوي الاضلاع چوبهاي رنگي به همراه قطعات مثلثي شكل فلز برنج و استخوان شتر بدست مي­ آيد .خاتم سازي يكي از هنرهاي برتر اصفهان محسوب مي شود. مبتكر و ابداع كننده آن مشخص نمي­  باشد اما اساس و شيوه كار آن بسيار شبيه موزاييك­ كاري است كه نه تنها در ايران بلكه در جهان سابقه ديرينه دارد. بنابر نظر پروفسور پوپ، اين هنر، موزایيك­ كاري با چوبهاي رنگي و استخوان است كه آن را خاتم بند مي­گويند با اين تفاوت كه در هنر خاتم قطعات ريز چوب و استخوان و فلز را طي يك فرآیند طولاني مدت آماده و به صورت كاملا منظم و در قالب اشكال هندسي به ظرافت در كنار هم قرار داده و پس از برش به صورت لايه لايه ،با چسب چوب روي زيركاري چوبي یا فلزی مي­چسبانند. آثار قديمي به جامانده دركاخها بناهای قدیمی همچون رحل­هاي قرآن و … نشان دهنده قدمت اين هنر در شهر اصفهان به ويژه در عهد صفويه است.

آماده سازی چوب خاتم :

خاتم كار ابتدا چوبهاي رنگي مثل عناب، نارنج، فوفل، آبنوس و … را به شکل نواري و با ارتفاع 60 سانتي متر برش مي­دهد تا خشك شوند. همچنین در این مرحله که به آن گلبندی میگویند از استخوان شتر نيز استفاده مي­كنند. بدين ترتيب كه ابتدا نوارهايي از استخوان شتر را حدود 3 ماه در آب آهك قرار مي­دهند تا رنگ آن كاملا سفيد شود. در اولين مرحله برش نوارهاي چوب و استخوان را آن گونه برش داده و سوهان­كاري مي­كنند تا سطح مقطع مثلثي شكل و تميز به دست مي­آيد كه در اصطلاح سنتي به آن شش مي­گويند. اين نوار ها در كنار نوار برنجي كه از طريق حديده كردن كاملا شبيه قطعات چوب و استخوان گرديده به صورت يك چيدمان رنگي و منظم با لايه ايي از چسب چوب در كنار هم قرار مي­گيرند. شش­هاي آماده شده با نخ بسته مي شود تا ضمن خشك شدن محكم در كنار هم چسبيده شود اين عمل تا به دست آمدن يك گل كامل با ارتفاع 60 سانتي متر ادامه پيدا مي­كند. پس از آماده كردن چندين گل آنها را بين دوتخته در كنارهم مي­چينند و بین­ آن را با چسب چوب پر مي­كنند و تحت فشار به صورت يك تكه در مي­آورند كه به آن قامه مي­گويند.

مراحل ساخت خاتم :

استاد­كار لايه­ هايي به ضخامت 1ميلي متر را از سطح قامه برش مي­دهد كه به آن لنگه مي­گويند. پس از آماده سازي زيرساخت به وسیله خم­کاری ظروف فلزی، خاتم ها براساس طرح، رنگ، شكل و ابعاد بر روي زمينه كار به وسيله چسب هاي مخصوص و با حرارت دادن چسبانده مي­شود .پس از آن سطح بخش فلزی به وسیله استاد کار ماهر پرداخت می­گردد . در نهايت با چهار لایه پوشش پلی استر آلمانی پوشانده مي­شود .هرچقدر خاتم آماده شده ظريف­تر باشد و از مواد اوليه با كيفيت بالا ساخته شده باشد ارزش آن بيشتر است.

خاتم در مجموعه صنایع دستی آقاجانی :

ما در صنایع دستی آقاجانی با استفاده از مرغوب ترین مواد مورد استفاده در زمینه تهیه خاتم و همچنین زیرساخت فلزی آنها، به عنوان بزرگترین تولیدکننده محصولات خاتم کاری بر روی مس در ایران می­باشیم.

استفاده از مس مرغوب جهت ساخت زیرساخت و همچنین مواد بکار رفته درجه یک در تمامی مراحل تولید و دارابودن بیشترین تنوع محصولات زیرساخت باعث شده همواره پیشرو و ارائه دهنده برترین ها در صنایع دستی ایران باشیم.

آجیل خوری 11 مس و خاتم برند آقاجانی

تومان335,000

آجیل خوری 13 مس و خاتم برند آقاجانی

تومان415,000

آجیل خوری 16 مس و خاتم برند آقاجانی

تومان550,000

آجیل خوری 20 مس و خاتم برند آقاجانی

تومان845,000

آجیل خوری 25 مس و خاتم برند آقاجانی

تومان1,150,000

آجیل خوری 30 مس و خاتم برند آقاجانی

تومان1,430,000

آجیل خوری سوپر مس و خاتم برند آقاجانی

تومان2,880,000

آینه مستطیل 3 مس و خاتم برند آقاجانی

تومان1,550,000

بشقاب 25 شبکه بری مس و خاتم برند آقاجانی

تومان380,000

بشقاب 45 شبکه بری مس و خاتم برند آقاجانی

تومان1,210,000

بشقاب پرنده بزرگ مس و خاتم برند آقاجانی

تومان495,000

بشقاب پرنده کوچک مس و خاتم برند آقاجانی

تومان395,000
قندان بزرگ بزرگ فیروزه کوب برند آقاجانی

فیروزه کوبی

فیروزه کوبی چیست؟!

فيروزه­ كوبي هنري است كه با خلق لايه اي از سنگهاي فيروزه نیشابور بر سطح بدنه­ هاي فلزی، ظروف و زيورآلات بسيار با ارزشي را ساخته و پرداخته مي­ نمايد. فيروزه­ كوبي در ايران به­ گونه­ اي­كه امروزه كار مي­ شود جزء هنر­هاي معاصر 100 سال اخير است اما مانند ديگر هنر­هاي موجود داراي پيشينه كهن مي­باشد چرا كه تكنيك كنار هم قراردادن­سنگهای فیروزه نیشابور رنگي نه تنها در ايران بلكه در جهان قدمتي ديرينه دارد و اين نبوغ هنرمند است كه با جايگزيني عناصركاربردي خود مي­تواند طرحي نو را ايجاد نمايد.

مراحل ساخت فیروزه:

فيروزه­ كوبي از تزئین سطح فلزاتي چون طلا و نقره و ساخت زيورآلات به سطح ظروف مسي، برنجي و … آورده شده است و در حال حاضر تنها در اصفهان انجام مي­ گيرد. زير­ساخت توسط متخصص اين كار متناسب با چگونگي طرح اندازي فيروزه ساخته مي­ گردد، به گونه­ اي كه اطراف قسمتی كه فيروزه در آن چسبانده مي­ شود دو تا سه ميلي متر برجسته ­تر است. سنگ هاي فيروزه پس از خريداري از معادن فيروزه نيشابور بنابر نوع استفاده دانه­ بندي شده است و ضايعات آن جدا مي­ گردد. از اين مرحله به بعد دانه هاي يكنواخت فيروزه به گونه­ اي كه ذكر خواهد شد بر سطح بدنه كنار يكديگر چيده مي شود طوري كه كم ترين فاصله بين دانه­ ها وجود داشته باشد. بدين منظور زمانی که زیرساخت آماده شد، سنگهای یک اندازه با دقت و ظرافت کنار هم چسبانده می­شود و همزمان روي آن با چسب مخصوص فیروزه­ کوبی پوشیده می­شود تا خلل و فرج سطح كار پر شود. در نهايت طي دو مرحله پرداخت­ كاري بدنه فلزي و پرداخت­ كاري قسمت فيروزه­ كوب اضافه­ هاي سنگ­ها زدوده مي­ شود. در این مرحله در صورت نیاز سنگهای نامرغوب با سنگ­های جدید عوض شده و مجدد عمل پرداخت انجام می­ گردد.

در انتها قسمت فيروزه­ كوبي شده و همچنین بدنه فلزی محصول با اسپری­ کردن لایه محافظ (پلی­ استر آلمانی) پوشیده می­ گردد تا علاوه بر محافظت بیشتر شفافیت و درخشندگی مورد نظر برای این محصول زیبا ایجاد گردد.

فیروزه کوبی در مجموع صنایع دستی آقاجانی:

صنایع دستی آقاجانی بزرگترین تولید کننده محصولات فیروزه­ کوبی کشور و همچنین اولین دارنده نشان استاندارد در زمینه تولید محصولات فیروزه کوبی شناخته می­ شود. تنوع حداکثری در فرم های محصولات، استفاده از مرغوب ترین سنگ های معادن فیروزه نیشابور و نیز مواد بکار رفته درجه یک در تمامی مراحل تولید از ساخت بدنه تا لایه محافظ و … از شاخص ترین امتیاز­های تولیدات صنایع دستی آقاجانی می­باشد.

آجیل خوری 11 فیروزه کوب

تومان410,000

آجیل خوری 13 سانتی فیروزه کوبی برند آقاجانی

تومان560,000

آجیل خوری 20 فیروزه کوب برند آقاجانی

تومان1,065,000

آجیل خوری 25 فیروزه کوب برند آقاجانی

تومان1,455,000

آجیل خوری 30 فیروزه کوبی برند آقاجانی

تومان1,815,000

آجیل خوری 9سانتی فیروزه کوب برند آقاجانی

تومان265,000

آجیل خوری سوپر فیروزه کوب برند آقاجانی

تومان3,635,000

آجیل خوری فیروزه کوب 16 سانتی برند آقاجانی

تومان895,000

آینه بته جقه فیروزه کوب برند آقاجانی

تومان4,485,000

آینه گرد بزرگ فیروزه کوب برند آقاجانی

تومان2,330,000

آینه گرد کوچک فیروزه کوب برند آقاجانی

تومان1,675,000

آینه گرد متوسط فیروزه کوب برند آقاجانی

تومان2,130,000
خاویار خوری بزرگ مس و پرداز برند آقاجانی

مس و پرداز

مس و پرداز چیست؟

مس و پرداز را می­ توان نقاشی روی بدنه مسی تعریف­ کرد. هنرمندان برای طراحی تزئین قسمت های مورد نظر بدنه، از طرح های سنتی و ایرانی و معمولا با رنگ های آبی لاجوردی و فیروزه ای استفاده می­ کنند که نمایان گر فرهنگ کهن و اصیل ایرانی است. پرداز روی مس یکی از محبوب ترین نمونه های صنایع دستی ایران است که در سال های اخیر بخاطر تلفیق سبک جدید و قدیم روی محصولات، پرداز روی مس طرفداران زیادی را به خود جذب کرده است. پرداز روی مس را می­توان تلفیقی از هنر میناکاری با مس پرداخت شده در نظر گرفت. این محصولات گزینه مناسب، ارزش مند و چشم گیری برای هدیه دادن محسوب می­ شوند. مجموعه صنایع دستی آقاجانی به عنوان مبدع و خالق این سبک از محصولات صنایع دستی ایرانی می­باشد. ما مفتخریم که با خلق این نوع از محصولات صنایع دستی که بر پایه هنرهای سنتی ایرانی و تلفیقی چشم نواز از آنها ایجاد شده است، توانسته ایم برای بسیاری از هنرمندان کشور ایجاد اشتغال نماییم.

ابداع در مجموعه آقاجانی:

ایجاد این سبک جدید از تولید صنایع دستی توسط مجموعه آقاجانی توانسته است با توجه به سلیقه­ یابی بسیاری از مخاطبان و پاسخ به رفع نیاز آنها، بازار جدیدی را پیش روی هنرمندان قرار دهد . همچنین این سبک از تولید محصولات با استقبال فوق العاده­ ای از سوی هموطنان مواجه شده است.

مس مورد استفاده در محصولات پرداز:

فلز مس مورد استفاده برای محصولات مس و پرداز باید از ضخامت و مقاومت نسبی بالایی برخوردار باشد. به منظور جلوگیری از اکسید و سیاه شدن رنگ مس، سطح آن با روکش پلی استر آلمانی پوشانده می شود، که خود باعث افزایش مقاومت محصول می­گردد.

پرداز روی مس:

برای ساخت محصولات مس ­و­ پرداز، ابتدا باید مس خام به دست هنرمندان چیره دست و با توجه به فرم از پیش تعیین شده ساخته شود. سپس روی قسمت های مورد نظر بدنه مسی محصول طراحی و نقاشی به دست هنرمندان ماهر صورت می­گیرد. و در انتها و برای محافظت بیشتر، تمامی سطح اثر با یک لایه پلی استر پوشیده می­گردد.

محصولات مس و پرداز در مجموعه صنایع دستی آقاجانی:

ما در مجموعه صنایع دستی آقاجانی با کمک هنرمندان ماهر نقاش و نگارگر و با استفاده از مرغوب ترین مواد مورد استفاده در زمینه تهیه زیرساخت فلزی و مواد پوششی آنها، به عنوان اولین و بزرگترین تولیدکننده محصولات مس و پرداز در ایران شناخته شده ایم. تنوع حداکثری محصولات از لحاظ فرم و نقش، استفاده از فلز مرغوب جهت زیرساخت و همچنین مواد بکار رفته درجه یک در تمامی مراحل تولید، ما را همواره پیشرو و ارائه دهنده برترین­ ها در صنایع دستی ایران کرده است .

 

آجیل خوری 11 مس و پرداز برند آقاجانی

تومان335,000

آجیل خوری 13 مس و پرداز برند آقاجانی

تومان415,000

آجیل خوری 16 مس و پرداز برند آقاجانی

تومان550,000

آجیل خوری 20 مس و پرداز برند آقاجانی

تومان845,000

آجیل خوری 25 مس و پرداز برند آقاجانی

تومان1,150,000

آجیل خوری 30 مس و پرداز برند آقاجانی

تومان1,430,000

آجیل خوری سوپر مس و پرداز برند آقاجانی

تومان2,880,000

آینه مستطیل 4 مس و پرداز برند آقاجانی

تومان1,965,000

آینه مستطیل2مس و پرداز برند آقاجانی

تومان1,080,000

آینه مستطیل3مس و پرداز برند آقاجانی

تومان1,550,000

بشقاب 25 شبکه بری مس و پرداز برند آقاجانی

تومان380,000

بشقاب 35 شبکه بری مس و پرداز برند آقاجانی

تومان795,000
جام

جام چیست ؟ فرم جام در گذر تاریخ !

جام ها 

جام چیست ؟ تاریخچه استفاده از فرم جام در ظروف

جام چیست :

جام ها کاسه های کوچکی هستند که برای نوشیدن مورد استفاده قرار می گرفته اند و وصف دقیقی از شکل جام در گذشته وجود ندارد و تنها می توان اشاره نمود که در دوران باستان ظروف فلزی یا سرامیکی که فرمی گرد و کم عمق و بدون دسته داشتند را جام می نامیدند. جام هایی که دارای پایه باشند را ساغر می نامند و اگر شکلی مانند شکل سر حیوانات داشته باشند به آن ها ریتون می گویند. برخی دیگر شکلی ساده مانند لیوان دارند.  واژه جام با اسامی مانند کاسه، ساغر، قدح، پیاله، فنجان ، ساتگین مترادف است و در فرهنگ های گوناگون با اسامی مختلفی به کار می رود.

هنر یکی از نیاز های اساسی انسان در زندگی است و اشتیاق انسان به هنر بسیار عمیق و ریشه دار است. بشر اولیه با افزودن پیچ و خم های اضافی به ابزار کار علاوه بر انتظار سودمندی از آن ها به زیبایی آن ها نیز می اندیشیده است. از دوره ی پیش از تاریخ تا دوره تاریخی و از دوره اسلامی تا زمان حاضر، به دلیل دگرگونی های فرهنگی، دینی و سیاسی در ساخت فرم و شکل ظروف تغییراتی پدید آمده است. هنرمند سازنده تلاش می کند تا با نمایش گذاشتن عناصر تجریدی که ترکیبی از معانی و مفاهیم و نقوش برگرفته از طبیعت است به جنبه های عاطفی، مذهبی و  فرهنگی دست یابد.

جام جیرفت
جام

شروع ساخت ظروف با سفال

سفال اولین محصول هنری و صنعتی انسان های اولیه بوده است  و حاصل نیاز و شعور آدمی در بکار گیری عوامل طبیعت بوده است و خاک رس ماده اولیه سفال گری است و تقریبا در هر کشوری یافت می شود و زمانی که بشر اولیه زندگی شکاری خود را تبدیل به دامداری و کشاورزی کرد کاسه ها و کوزه های سفالینه به وجود آمدند. تاریخ سفالینه سازی ایرانی به هزاره 4 پیش از میلاد می رسد و در آن زمان بیشتر مردم دوره ی نوسنگی یک نوع زندگی روستایی اختیار کرده و در ساختن انواع گوناگون سفالینه ها برای کارهای روزانه و امور مذهبی توفیق یافته بودند و کشور ایران و چین در میان سایر کشور ها به شهرت زیادی رسیده بودند.

سرزمین پارس

سرزمین پارس منطقه وسیعی در مشرق بین النهرین است که در گذشته معبری برای مهاجرت قبایل آسیا از شمال و دروازه ای برای ورود هندیان از شرق بوده است .آثار کشف شده از این مناطق شامل چوب ، استخوان و فلز است که معرف یک نوع هنر مشخص و قابل حمل است که اصطلاحا به آن ابزار دوره گردی گفته می شود مانند ابزار های تزیینی و جام ها  و کاسه ها و …

نقوش جام ها

خصوصیات مشترک این آثار نه تنها شامل توده ای متراکم و چشم ونواز از طرح های زینتی است ، بلکه مجموعه ای از نقش پردازی هایی به نام شیوه نقوش جانوری هم بر روی آن ها کار شده است. در برخی نمونه ها از نقش کوه، آب و بز کوهی بر روی جام ها استفاده می شده است که در ادیان و مذاهب مختلف برای کاربرد آیینی استفاده می شده اند که رسم این شکل ها نمادی از آب و حاصل خیزی و باروری بوده است. یکی از نمونه جام های کشف شده در غرب ایران مربوط به سفالگری قبل از تاریخ است که بر سطح آن هیکل بز کوهی و شاخ هایش به صورت ساده شده چند منحنی سیال و خرامنده تجرید یافته است.

در میان سفالینه های 3500 تا 1000 سال ق.م که از مراکز حفاری مانند تخت جمشید ، شوش، نهاوند و تپه سیلک به دست آمده است نه فقط نمونه هایی از ظروف مورد استفاده روزانه به خصوص سبو، کاسه، جام، آبخوری و ابریق های لوله دار کشف شده است که طرح بز، میش کوهی، انواع پرندگان که در کوه ها و باتلاق ها شکار می شدند بر روی آن ها نقش شده اند.

در این دوره لعاب بر روی سفال ها بکار نمی رفته است ولی با وجودی که محصولات عالی داشتند مدت زمان کمی در تاریخ باقی مانده است. از مراکزی که در ایران سفالینه های ظریفی تولید کرده اند می توان کاشان را نام برد که در این شهر از دوره نو سنگی کار کوزه گری آغاز شد و در قرون وسطی به اوج شهرت  خود رسید.

شروع پیشرفت تکنیکی

پیشرفت فنی در حرفه سفالگری باعث به وجود آمدن سبک جدیدی شد این سبک شامل ویژگی های زیر بوده است:

-بدنه ای از خاک رس که آبدیده شده اند و در کوره پخته شده اند و رنگ آن ها لیمویی، کرم، زرد، صورتی و یا سرخ تیره است.

-تمام ظروف دارای ضخامت یکنواخت است.

– تمامی ظروف در دوغ آب خاک رس بسیار نرم فرو رفته اند که سطح آن ها کاملا صاف بودند.

– یک ماده رنگی که از گرد اکسید آهن آبدار و اکسید منگنز ساخته شده بود در کارها بکار میرفت که در پخت به رنگ سیاه یا قهوه ای در می آمد.

سفالینه های خاکستری رنگ با لعاب سیاه درخشان ابتدا در حدود 2000 سال پیش از مسیح در تپه حصار و در سیلک به وجود آمد و این سفال های در کوره پخته شده اند.

از سلوکیان تا ساسانی

ساخت ظروف سفالگری برای رفع حوائج روزانه در دوره سلوکی ها و پارت ها ادامه یافت و در دوره پارت ها لعاب سرب با رنگ های گوناگون متداول شد. بسیاری از ظروف مورد استفاده روزانه روی صفحه ی سفالگری ساخته می شد و اغلب برای لعاب دادن روی آن را کنده کاری می کردند. پاره ای از آن ها را در قالب های فشرده کنده کاری کرده و پخته و درست می کردند.در بعضی از موارد خمیر نازکی از گل رس را به شکل خطوط مارپیچ روی ظرف نهاده می شد و بسیاری از ظروف یک رنگ بوده و شامل رنگ های کرم ، زرد ، قهوه ای،آبی و سبز بوده است. سفالگری در دوره ساسانیان پیشرفتی نداشت ولی در دوره اسلامی به خاطر غدقن بودن استفاده از ظرف های گران قیمت فلزی به ویژه زر و سیم دوباره سفالگری آغاز به کار کرد.

جام
جام

جام های فلزی

کشف اولین ظرف یا حجم منقوش فلزی و ذوب و تبدیل آن به وسیله ی انسان هنوز روشن نیست اما اشیای فلزی هم چون الواح سفالی و سنگ تراشی، لوحه ای برای انتقال پیام و مفاهیم و افکار مقدس و متبرک است و پیام هنرمندان را که روایتگران آگاه و چیره دست جامعه اند، به نسل بعد منتقل می کند. از قدیمی ترین نمونه های جام های فلزی می توان به جام های قبایل میسن اشاره نمود. در زمان حدود 1600 الی 1100 ق.م در سواحل جنوب شرقی سرزمین یونان جامعه های کوچکی وجود داشتند که نام مهم ترین آن ها میسن است. در این دوره مردمان به دفن کردن مردگان در مقبره های استوانه ای و اتاق های سنگی مخروطی شکل می پرداختند که مقدار زیادی اشیا شخصی همراه با مردگان دفن می کردند. مانند جام ها، ظرف های آبخوری، جواهرات و سلاح هایی که از جنس طلا بودند.

از جمله این آثار می توان به جام زرین به شکل سر شیر اشاره نمود که نمونه ممتازی از شیوه فلزکاری میسنی را نشان میدهد که سطوح صیقل خورده و خطوط ظریف بر روی آن نشانگر نفوذ هنر خاور نزدیک است.

در اوایل قرن 6 ه ق مس و نقره با وفوری همه جا گیر مورد استفاده قرار گرفته و از اوایل قرن 7 ه ق نقره کوب کردن و زرکوب کردن ظروف و اشیا نفیس و فلزی متداول گردید . مرکز تولید این مصنوعات خراسان و به خصوص هرات بود و از آن جا به سمت مغرب ایران گسترش یافت.

جام های هخامنشی

در دوره هخامنشی از جام های نقره برای نوشیدن شراب استفاده می کردند که دارای عمق کمی بودند تا سطح داخلی جام بهتر دیده شود و شرابها شفاف به نظر برسند. ظرف های بازمانده از روزگار ساسانی چون کاسه ها، جام ها، قایقی شکل ها و قاب آینه ها دارای نوشته اند. نوشته ظروف بیشتر به نام دارندگان، سازندگان و وزن آن ها محدود می شود. به عنوان مثال جام های شراب دارای تصاویری از پادشاهان بودندکه جام متعلق به آن ها بوده است. در دوره اسلامی بار دیگر مسلمانان به جای جام ها و کاسه های فلزی از ظروف سفالین استفاده می کردند که این پیاله ها دارای بدنه و لبه های دالبری بودند.در این دوره شکل جام ها تنوع زیادی نداشتند و فقط تزیینات روی آن ها متنوع بوده است و به مرور سعی شد که شکل جام ها فنجان مانند و دارای دهانه ای گشاد گردند. جام های پیاله ای شکل که در دوران صفویه در اصفهان و شیراز ساخته می شدند الگویی برای جام های امروزی شناخته می شوند.

منابع:
  • کتیبه های پهلوی، دکتر داریوش اکبرزاده، موسسه فرهنگی و انتشاراتی پازینه،تهران،1381.
  • تاریخ هنر، ه و جنسن، پرویز مرزبان، انتشارات علمی و فرهنگی، تهران،1379.
  • تاریخ تحلیلی هنر جهان،معماری،پیکرتراشی،نقاشی، ادوارد م آپچان. پل استوور وینگریت. جین گاستون مالر، محمد هوشمند ویژه ، بهجت،تهران،1390.
  • صنایع دستی کهن ایران، هانس.ای.دولف،سیروس ابراهیم زاده، انتشارات آموزش انقلاب اسلامی،تهران،1372.
  • علم مواد قدیمی ایران تا تکنولوژی ساخت امروزی، بهمن میرهادی،بمن میرهادی، تهران،1388.
  • فلز کاری ایران در دوران هخامنشی،اشکانی، ساسانی، سی.گانتر-پل جت، ترجمه شهرام حیدر آبادیان
  • فن و هنر سفالگری، فائق توحیدی، تهران، 1379.
  • شاهکار های هنر ایران، آرتور اپهام پوپ،فیلیس آکرمن و اریک شرودر، پرویز ناتل خانلری، تهران، 1380
  • باستان شناسی ایران باستان، لوئی واندن برگ، عیسی بهنام، تهران، 1348.
جام
جام هخامنشی
سنگاب چیست ؟ تاریخچه و کاربرد سنگاب !

سنگاب چیست ؟ تاریخچه و کاربرد سنگاب !

سنگاب چیست ؟ تاریخچه و کاربرد سنگاب !

سنگاب  ( آبدان )

سنگاب : آب رمز تمام مخلوقاتی است که در آفرینش وجود دارد . آب منشا تمام امکانات هستی است و در ادیان و آیین های مختلف در خلقت بشر همواره با جلوه های متنوع حضور دارد . از آنجا که ایران کشوری نسبتا کم آب است از دیرباز آب در زندگی  ایرانیان جایگاه ویژه ای داشته است . در کهن ترین نوشته ها نیز به ارزش های متعالی آب توجه و حفظ و حرمت آن را واجب دانسته اند . در ایران پس از اسلام دو عنصر آب و آتش ارزش فلسفی زیادی پیدا کردند . از آب و آتش برای رشد باور های مذهبی استفاده می شده است . در دین اسلام اولین شرط در انجام فرایض دینی طهارت است . آب همان گونه که موجب پاکی و طهارت است به سبب ویژگی هایی که در آن نهفته و استفاده در اعمال واجب دینی سبب پاکی روح انسان می شود.

سنگاب چیست ؟ تاریخچه و کاربرد سنگاب !
سنگاب چیست ؟ تاریخچه و کاربرد سنگاب !

سنگاب در فرهنگ لغت :

دهخدا آبدان را جایی تعریف می کند که آب باران در آن جمع می شود . ولی در فرهنگ مذهبی ایرانی آبدان ها دست ساخته هایی از جنس سنگ هستند . آنها بیش از صدها سال سابقه ی تاریخی دارند . هویت بومی ایرانی را به نمایش می گذارند.

آبدان ( سنگاب) ظرف سنگی بزرگی به شکل جام و یا چهار گوش است که در حیاط امام زاده ها و مساجد قرار دارد . این سنگاب ها نقطه وحدتی بودند که تشنگان پیرامون خویش را به مهمانی آب دعوت می نمود . حتی اگر افراد تشنه هم نبودند معتقد بودند آب نطلیبده مراد است و باید از آب این سنگاب ها خورده شود . برخی از سنگاب ها درون دالان مساجد قرار می گرفت . جریان باد خنک درون دالان با برخورد با سنگاب ها باعث خنک تر شدن آب می شدند . همچنین نسبت به سنگاب هایی که درون فضای آزاد قرار داشتند تمیز تر بودند.

واژه ی سنگاب:

اسم مرکب سنگ + آب است . در فرهنگ معین بدین معنی آمده است که ظرفی بزرگ که از سنگ سازند و در حیاط مساجد جای دهند . در آن آب ریزند تا تشنگان از آب آن بنوشند.

کاربرد سنگاب :

در قدیم بیشتر سقاخانه ها در کناره درب مساجد ساخته می شدند و دارای یه حلقه چاه آب شرب بوده اند . آب آن توسط شخص آبکش از چاه بیرون کشیده و در سنگاب سقاخانه برای استفاده همگان ریخته می شده است . سنگاب سقاخانه ، سنگ توخالی مستطیل شکلی به گودی 50 تا 70 سانتی متر است و بلندی بیرونش از این هم بیشتر است . این سنگاب ها در روی زمین جلوی سقاخانه پیش دست مراجعان قرار می گرفت .

در دیگر کشور های اسلامی و حتی اروپایی مکان هایی مشابه سقاخانه به فراخور فرهنگ محل وجود دارد . مثلا تاورنیه فرانسوی می نویسد: ” ظرف خیلی بزرگی از آب و چند جام کوچک در اطراف آن به درب خانه خود گذارده اند و اگر هوا گرم باشد یخ هم در آن می اندازند و عابرین از آنجا آب می نوشند بدون آنکه چیزی بدهند “.

همنشینی آب در ادیان مختلف

قرار دادن آب در کنار فضاهای مقدس از قدیم رایج بوده . حتی آتشکده های ایران نیز در کنار چشمه ها بنا شده اند . پس از اسلام نیز آب تقدس خود را در ایران حفظ کرد . به ویژه با ترویج مذهب شیعه و عزاداری ها برای امام حسین جنبه ی مذهبی بالایی به آب داده شد . مساجد که محل تجلی فرهنگ و هنر مسلمانان بود ، با قرار دادن سنگاب در آن ها نماد تجلی علاقه شیعه به عاشورا و پاسداری از نام سید شهدا تلقی شد . این سنگاب ها در مساجد و معابر شهر سمبل هنر دینی بودند و باعث ترویج کار نیک، آزادگی و ایثار و بندگی حق بودند.

سنگاب در فرهنگ شیعه :

در سراسر تاریخ، مذهب همواره الهام بخش هنر بوده است . در گذشته عقیده ی مذهبی درمان بخشی در مورد آب موجود در آبدان وجود داشت و برای تبرک و یا شفای بیماران از آب آن استفاده می کردند . نصب آبدان ها در اماکن مقدس از دوره ی صفویه در ایران آغاز شد . شیعیان در این دوره فرصت یافتند تا عقاید دینی خود را ابراز کنند و آثار فرهنگی جدیدی در این جهت شکل یافت . که بیشتر با هنرهای ریشه دار در فرهنگ اسلامی به ویزه شعر و خوشنویسی و حجاری تزیین می شدند . به علت فراوانی سنگاب ها در دوره صفوی می توان این هنر را هنر شیعی دانست . یکی از عوامل تقدس سنگاب ها پیروی از سنت وقف کردن است . بسیاری از سنگاب ها دارای نوشته های وقف نامه برای امام حسین و حضرت ابوالفضل هستند.

سنگاب چیست ؟ تاریخچه و کاربرد سنگاب !
سنگاب چیست ؟ تاریخچه و کاربرد سنگاب !

فرم و شکل سنگاب ها :

از آب آبدان ها برای وضو و آشامیدن استفاده می شده است و لذا در بهداشت و تقدس و زیبایی شناسی آن دقت زیادی می کرده اند. سنگاب های موجود در مساجد و اماکن مقدسه از نظر شکل مختلف هستند.بیشتر سنگاب ها دایره مانند هستند ولی تعدادی از آن ها به شکل مستطیل هم یافت می شوند. برای ساختن سنگاب ها از سنگ مرمر و یشم و نوعی سنگ های آهکی استفاده می شده است. به عنوان مثال سنگاب های مسجد امام اصفهان از جنس مرمر و سنگاب چهل ستون از سنگ یشم ساخته شده اند.

سنگاب های به شکل دایره وار زیر گنبد اصلی مسجد قرار می گرفته است تا با انعکاس نقش گنبد مسجد در آب آن منظره ای زیبا و معنوی برای بینندگان به وجود آورد. بیشتر نقوش حک شده بر روی سنگاب ها جنبه زیباشناسی نداشته و فقط حاوی پیام ها و شعر های دینی بوده اند و با نقوش تزیینی،کتیبه ها،وقف نامه هایی با خط نستعلیق و ثلث و نسخ تزیین می شدند. در برخی از سنگاب ها پاشویه هایی قرار داشت که محلی برای ریختن آب های اضافی بودند و برخی دارای سوراخی در زیر بدنه بودند که برای خالی کردن آب های اضافی استفاده می شدند.

نقوش بکار رفته بر روی سنگاب ها :

ترکیب بندی نقش آبدان ها را می توان الهام گرفته از طرح های تزیین دیوار کاخ های اشکانی و ساسانی دانست و استفاده از شیار های ممتد در بدنه ی آنها با ایجاد  ماهیچه ی سنگی مقاومت بدنه در برابر تغییر دما و یخ زدگی را بالا می برده است. هر چند که بیشتر سهم تزیین سنگاب ها را کتیبه ها تشکیل می دهند ولی حضور نقوش انتزاعی و اسلیمی ها و گل لوتوس را نمی توان ندیده گرفت. نقش های گیاهی و گاهی هم نقش هایی که اشاره به آب دارند علاوه بر نوشته های مذهبی برای تزیین آبدان ها به کار می ر فته است. حرکت نقوش اسلیمی بر روی سنگاب ها خالی از مضمون نیستند و نشانگر ملکوت و جبروت خدا است و در آن واحد یک آیه دینی و یک آیه هنری است. اندازه پایه های آبندان ها از 10 تا 35 سانتی متر است و اگر ارتفاع بیشتر شود پایه به دو بخش قدح وار تبدیل می شود.

سنگاب در دوران صفویه :

نصب سنگاب در مساجد و اماکن مقدسه و گذرگاه های مردم از دوره ی صفوری در ایران معمول شده است و ارتباطی خاص با عقاید و مذاهب مردم آن دوره دارد.در مساجد و آثار سلطنتی این دوره ،جام و قدح ها شکل باشکوهی به خود گرفته و با سنگ های نفیس یک پارچه سنگاب ها ساخته می شدند که زینت افزای تزیینات کاشی کاری گنبد ها و در و دیوار مساجد با شکوه اصفهان شده است. در دوره های بعد از صفویه نیز سنگاب هایی به یادگار مانده است ولی مانند سایر صنایع و هنرهای ظریف بعد از دوره صفوی رو به تنزل گذاشته و از نظر حجاری و آرایش گل و بته و خط با سنگاب های عهد صفوی قابل مقایسه نیستند. در دوره قاجار خطوط حجاری شده بر روی سنگاب ها به خط نستعلیق هستند و به نوعی خط نستعلیق مانند خط ملی در هنر این دوره نمود پیدا کرده است و این نوشته ها شامل درود و صلوات بر ائمه اطهار و چهارده معصوم است. برخی اشعار شامل نیت وقف کننده و یا مرثیه به یاد شهدا کربلا  است و در موارد معدودی نام هنرمند نیز دیده می شود.استفاده از نقش گل لوتوس  یا نیلوفر آبی بر روی سنگاب های دوره قاجار تقریبا مشابه نقوش دوره ی هخامنشی است و این نقش بر اساس اعتقادات آیین ایران باستان به الهه ی آب ها یا آناهیتا مربوط است.استفاده از این نقش بر روی سنگاب های دوره قاجار علاوه بر یادآوری تقدس آب، احیا هنر باستان ایران است. به طور کلی سنگاب ها در دوره صفوی شکل گرفت و دوره قاجار نیز به عنوان نمادی از ارزش شیعه تجلی پیدا کرد و تزیینات آن هم پیوند تنگاتنگی با هنر اسلامی داشته است ارزش آب را در میان ایرانیان و شیعیان نشان می دهد.

مهم ترین سنگاب (آبدان ) های موجود در ایران عبارتند از:

– آبدان موجود در داخل هشتی مسجد عمادی که ساخت قرن نهم است و قطعه سنگ مرمر شفاف به شکل مستطیل داخل جرز نصب شده و روی آن عبارت یا الله یا محمد یا علی حک شده است.

-آبدان موجود در مدرسه ی صدر اصفهان که توسط حاج محمد ابراهیم وقف امام حسین گردیده است.

آبدان عزیزالله که در مسجد علی در دوره ی شاه سلیمان صفوی نصب شده است.

-آبدان ورودی مسجد امام اصفهان که مربوط به دوره ی شاه عباس کبیر می باشد.

آبدان مسجد حکیم که از دوره ی شاه عباس دوم باقی مانده است.

-آبدان مدرسه چهار باغ اصفهان که مربوط به دوره ی شاه سلطان حسین می باشد و از نظر حجاری و زیبایی منحصر بفرد است.

-آبدانی که وسط باغچه تالار تیموری و در ضلع جنوبی آن نصب شده است مربوط به دوره ی سلطنت شاه عباس دوم می باشد.

-آبدان موجود در امامزاده اسماعیل که در حواشی آن صلوات بر چهارده معصوم حک شده است و در دوره ی سلطان شاه صفی نصب گردیده است.

امروزه سنگاب ها کاربردی مانند گذشته ندارند و دیگر در آن ها آبی ریخته نمی شود و با گذر زمان در برخورد با برف و باران دچار فرسودگی شده اند ولی می توان از آن ها هم چون گلدانی بزرگ یا باغچه ای کوچک از گل و گیاه استفاده نمود.

ما در صنایع دستی آقاجانی با توجه به فرم زیبای سنگاب توانسته ایم محصولات متعدد و زیبایی ساخته که با استقبال بی نظیری از سوی هنردوستان و علاقه مندان به هنر ایرانی مواجه شده اند .

منابع:

1-پرویز رجبیآبانگان، به نقل از تاریخ هرودت،ماهنامه چیستا،جلد3،1360،ص328

2-مرتضی حسینیان،آب پدیده ای مبارک و عامل حیات.

3-محمد معین،مزد یسنا و ادب پارسی ،انتشارات دانشگاه تهران،1338.

4-ژان باتیست تاورنیه،سفرنامه تاورنیه،برگردان ابوتراب نوری،انتشارات تایید،اصفهان،1336

5- منصور دادمهر،سقاخانه ها و سنگاب های اصفهان،انتشارات گلها، اصفهان، 1378

هنر خاتم کاری

مقدمه: خاتم، يكي از بديع ترين هنرهای سنتی و اصيل ايرانی است. هنری كه زمانی نقش آفرين كاخ ها و ديوارهای برجا گذاشته از پيشينيان است و بيشتر در قالب ظروف و يا آرايه ديگر اشيا استفاده شده است. در فرهنگ های معتبر فارسی به این تعاریف از خاتم برمی خوریم: – لغت نامه دهخدا: نشاندن پاره های استخوان با نقش ونگار در چوب. آنکه پاره های استخوان را با نقش و نگار بنشاند. خاتم کار آنکه خاتمکاری کند . خاتمساز کسی است که کار او خاتم کاری باشد و نشاندن استخوان با نقش و نگار را خاتم کاری گویند.

 

  • فرهنگ فارسی: اسبابی که از عاج فیل و استخوان شتر و جز آن ساخته و بر آن گلها و تصاویر چند نقش کند.
  • ایران شهر: در خاتم کاری بیشتر گلهای کوچک و ستاره های درخشانی که از مواد مختلف ترکیب یافته اند دیده می شود. یعنی قطعات کوچک منظمی از نی و مس و قلع و چوب و عاج بریده و آن ها را روی سطحی که قبلا سریشم زده اند می چسبانند.
  • فرهنگ عمید: قوطی یا جعبه و سایر اشیا چوبی که روی آن با ریزه های عاج یا استخوان زینت کاری و نقش و نگار شده باشد.
  • دایره المعارف فارسی: در حال حاضر می شود این تعریف را از خاتم کرد که هنر آراستن سطح اشیا به صورتی شبیه موزاییک یا مثلث های کوچک. طرح های گوناگون خاتم همواره به صورت اشکال منظم هندسی بوده است. این اشکال هندسی را با قرار دادن مثلث های کوچک در کنارهم نقش بندی می کنند. مثلث ها را با انواع چوب فلز استخوان می سازند. هر چه مثلث ها ریز تر و ظریف تر باشد خاتم مرغوب تر است. در یک طرح خاتم برای ساختن کوچک ترین واحد هندسی حداقل سه مثلث و برای بزرگ ترین آن حداکثر چهارصد مثلث به کار می رود. خاتمكاری در يک جمله چكيده هنرهای دستی ايرانی است كه در سراشيبی قرار گرفتن آن زنگ خطری است برای ديگر هنرهاست.

تاریخچه خاتم کاری:

صنعت خاتم سازی از هنر های ظریفه ای است که سابقه و ریشه ای بسیار کهن دارد. این هنر نیز مانند سایر هنرها و صنایع ایران نمونه زیبا و پر ارزشی از ذوق و هنر مردم سرزمین ایران است. درباره مخترع و مبتکر خاتم بین خاتمسازان و هنرمندان روایات گوناگونی وجود دارد ولی آنچه قابل ذکر است آن است که به درستی معلوم نیست اولین بار خاتمسازی را چه کسی ابداع کرده است.

“دردایرة المعارف فارسی در این مورد آمده است: زمان اغاز این هنر دانسته نیست و آنچه درباره آن گفته می شود با افسانه همراه است برخی از استادان خاتم ساز هنوز بر این عقیده اند که هنر خاتم سازی معجزه ابراهیم پیغمبر است. در صورتی که این اسناد قرین صحت باشد، هیچ مدرک و سندی برای اثبات آن دردست نیست.

“در مورد قدمت هنر خاتم سازی در ایران، استاد محمد گلریز خاتم، یکی از استادان بزرگ و مشهور خاتم اصفهان، به روایت از پدر و جد خود شنیده بود که صنعت خاتم سازی قبل از دوره صفویه و در عهد استیلای ایلخانن مغول بر ایران، از کشور چین به ایران آمده است.

پیش از نفوذ اسلام بر ایران گونه ای خاتمکاری رواج داشته است، به این صورت که خاتم کاران از چوب یکرنگ استفاه کرده و آن را در اندازه های چهار میلیمترمکعب می بریدند و در اشکال و طرح های مختلف روی صفحه ای چوبی با چسب یا میخ نصب می کردند. این نوع خاتم سازی نیز تا چند قرن بعد از نفوذ اسلام متداول بود. یک نمونه بسیار زیبا از این نوع خاتم منبر مسجد جامع عتیق شیراز است که قدمتی بیش از هزار سال دارد.

آنچه که بسیار آشکار است، این است که هنر خاتمسازی مانند بسیاری از صنایع دستی دیگر، در عهد صفوی به رشد و شکوفایی خود رسید و پس از سلطنت صفویان نیز راه خود را ادامه داد. امروزه بسیاری از نمونه های خاتم به جای مانده، متعلق به دوره صفویان و بعد ار آن است. در ادامه به بررسی هنر خاتم سازی از عهد صفویان به بعد می پردازیم.

هنر خاتم سازی در دوره صفویه:

صفویه یکی از درخشان ترین دوره های خاتم سازی و شاید بتوان به صراحت این زمان را اوج هنر خاتمسازی دانست. زیرا تشویق هنرمندان از یک طرفی و داشتن روابط بازرگانی با کشورهای دور ونزدیک از طرف دیگر به گسترش این هنر افزوده است. در این دوره نوع آوری هایی در این صنعت به وجود آمد از آن جمله مواد اولیه تعدد یافت و استخوان وفلز و چوب های رنگی نیز در تهیه خاتم مورد استفاده قرار گرفت و طرح ها و شیوه های جدیدی به کار گرفته شد.

در دوره صفویه سر تا سر بازار زرگرها کنونی اصفهان در بازار بزرگ شهر بازار خاتمسازان بود و بیشتر خریداران خاتم را مردم روستاها و شهرها تشکیل می داد.

در دایره المعارف فارسی در مورد خاتمسازی عهد صفویه نوشته شده است: در زمان صفویه، درهای کاخ ها، رحل های قرآن صندوق های قبر و صندلی ها را خاتم کار می کردند. صندوق مرقد علی بن ابی طالب (ع) در نجف ظریف ترین شاهکار خاتم سازی است که به دست استادی شیرازی ساخته شده است و از زمان صفویه باقی مانده است و نیز قسمت های از صندوق منبت شیخ صفی در اردبیل خاتم است. در آن زمان مرکز خاتمسازی شهر اصفهان بود اما بعد ها که این هنر رو به انحطاط نهاد. شهر شیراز یگانه مرکز صنعت خاتم سازی شد و ساختن اشیایی مانند تخته نرد و شطرنج و رحل قرآن و قاب های کوچک ادامه یافت.

آثار خاتمکاری باقی مانده از دوره صفویه:

 

  • صندوق مرقد امام موسی بن جعفر و امام جواد در کاظمین
  • صندوق بقعه شیخ صفی الدین در اردبیل
  • صندوق ضریح امام حسن عسکری در سامره
  • در ورودی مدرسه چهار باغ اصفهان
  • در خاتم بارگاه حضرت شاه رضا در قمشه اصفهان
  • صندوق خاتم ضریح نرگس خاتون
  • ضریح حضرت سید علاءالدین حسین

هنر خاتم سازی در دوره زندیه:

در عهد زندیه خاتم بیشتر روح و حرمت و اعتبار یافت به خصوص در زمان سلطنت کریم خان زند. بسیاری از هنرمندان گوشه گیر اصفهان به شوق از سر گرفتن کار رهسپار شیراز شدند و خاتمکاری جانی دوباره گرفت.

آثار باقی مانده از دوره زندیه:

 

  • صندوقچه ضریح بارگاه حضرت امیرالمومنین در نجف اشرف
  • صندوقچه خاتم مرقد سیدالشهدا
  • صندوق مرقد ابوالفضل
  • صندوق مقبره حضرت زینب در شام
  • قاب آینه که در سال 1124 در کرمان ساخته شده و جز موزه شخصی مرحوم صنیع خاتم
  • دولنگه در خاتم موجود در موزه ایران باستان

هنر خاتم سازی در دوره قاجاریه:

هنر خاتم سازی در زمان قاجاریه به موازات بی توجهی ها و سهل انگاری های دربار و دولت که نتیجه مستقیم آن وابسته ساختن مملکت به کشورهای دیگر بود، رو به انحطاط گذاشت و سازندگان محصولات دستی به تدریج از گردونه تولید خارج شدند و اگر هم هنوز کسانی مشغول به کار در این رشته بودند، تنها ذوق و علاقه شخصی شان آن ها را به هنر آبا واجدادیشان پیوند می داد.

در این دوره خاتم خریدار زیادی نداشت و فقط عده ای از بزرگان و اشراف این هنرمندان را برای خاتم کاری برروی وسایلی که از نظر آن ها تفاخر محسوب می شد مانند میز و صندلی و دیگر وسایل تزیینی به کار می گرفتند و فقط تعدادی از این وسایل به خارج صادر می شد.

در این دوره رواج کارهای بی ارزش و به اصطلاح بازاری تا حد زیادی به ارزش واقعی این هنر صدمه زد و از اعتبار آن کاست. این شاید تنها یک نقطه تاریک خاتم کاری در ایران محسوب شود.

تقلید های ناقص از طرح های خاتم خاتمکاران حرفه ای را دلسرد ساخت و تنها معدودی از خاتم کاران در شیراز و اصفهان به طور پراکنده به کوشش های هنری خود ادامه دادند.

استاد حاج محمد صنیع خاتم در خاطرات خود می نویسد: قاب خاتمی می ساختم و به دربار احمد شاه قاجار می بردم و از این رهگذر تشویق می شدم و یا انعامی می گرفتم و از طرفی با ارائه یک کار خاتم به فلان سفیر خارجی کوشش می کردم تا این هنر ملی و مردمی را به خارجیان معرفی کنم.

در یادداشت های مرحوم صنیع خاتم می خوانیم که در اواخر سلطنت قاجاریه تمام صنعت خاتم سازی در یک دکان محقر متمرکز شده بود.

آثار باقی مانده از عصر قاجاریه:

 

  • درهای امارت تخت مرمر
  • د ر خزانه بارگاه حضرت عبدالعظیم
  • در امام زاده زید
  • دری در موزه ایران باستان

خاتم سازی در دوره پهلوی:

در سال 1309 ه ش و با تشکیل وزارت فرهنگ و هنر و ایجاد کارگاههای مختلف از جمله کارگاه مستقل خاتم سازی٬ هنرمندان اهل فن از گوشه کنار برای کار در این کارگاه دعوت شدند وهنر خاتم رونق و توسعه دوباره یافت. ازجمله هنرمندان خاتمساز که در راه اندازی این کارگاه نقشی حساس و تعیین کننده داشتند٬ می توان به محمد صنیع خاتم و برادرش محمد حسین صنیع خاتم از خاتم سازان بزرگ شیرازی اشاره کرد.

می توان گفت قسمت اعظم توسعه و گسترش خاتمسازی در ایران مدیون کوشش و تلاش بیش از حد استاد کاران خاتم در کارگاه وزارت فرهنگ و هنر سابق بوده است. اولین زحمت وهنر این استادان و هنرمندان، خاتم کاری ازاره های اتاقی در کاخ سعدآباد بود.

متاسفانه هنر و زحمت وکوشش خاتم سازان در این عصر بیشتر صرف خاتم سازی در تالارها و کاخ ها گردید و جنبه اشرافی و تزیین به خود گرفت و از هنر مردمی خارج گردید.

آثار خاتم کاری باقی مانده از دوره پهلوی:

 

  • تالار خاتم کاخ مرمر
  • تالار خاتم مجلس شورا
  • میز خاتم نیم گرد که به رئیس جمهور آمریکا اهدا شد
  • میز اهدایی به ملکه الیزابت
  • لوازم التحریر اهدایی به شارل دوگل
  • اتاقک جایگاه قرآن در حرم شاهچراغ
  • صندوقچه قبور احمدبن موسی و برادرش محمد بن موسی
  • صندوق بارگاه حضرت زینب در سوریه
  • صندوق حضرت عبدالعظیم در شهر ری

نمونه های کاربرد خاتم در طول تاریخ:

مواد اولیه در ساخت خاتم:

در تهیه خاتم مواد اولیه زیر به کار می آید که بر چند نوع است:

انواع چوب، استخوان، مفتول های فلزی، صدف، نخ پرک، سریشم، لاک

الف: انواع چوب

 

  • آبنوس

در قدیم برای تهیه مثلث های سیاه رنگ در خاتم از چوب آبنوس استفاده می شد. این چوب استحکام زیادی دارد و بدین سبب قیمت آن گران و در بازار کمیاب است. این چوب که اکثرا از هندوستان تهیه می شود، به تدریج به علت گرانی و مشکلات حمل ونقل بازار خود را از دست داد به طوری که امروزه خاتم سازان به ندرت از این چوب استفاده می کنند.

 

  • فوفل

در اثر گرانی و کمبود چوب آبنوس به تدریج خاتم سازان از چوب فوفل برای رنگ های سیاه و قهوه ای تیره استفاده کردند. در حال حاضر، چوب فوفل نیز کمیاب شده و خاتم سازان برای بدست آوردن این چوب از میز و صندلی های قدیمی که از چوب فوفل ساخته شده و دیگر اشیایی که چوب فوفل در آنها به کار رفته است، استفاده می کنند زیرا این چوب هم بیشتر در هندوستان یافت می شود. استفاده از چوب فوفل بیشتر در قسمت حاشیه خاتم رایج است.

 

  • گردو

در حال حاضر، اکثر خاتم سازان از چوب گردو برای تهیه مثلث های سیاه رنگ استفاده می کنند. بدین صورت که پس از بریدن مثلث ها آن ها را با رنگ های شیمیایی به رنگ سیاه در می آورند.

 

  • بقم

سابقا خاتم سازان برای تهیه مثلث های قرمز رنگ از چوب بقم استفاده می کردند. چوب بقم دارای رنگ طبیعی قرمز است و در ضمن استحکام بیشتری نسبت به انواع مشابه دارد. این چوب در حال حاضر کمیاب و گران قیمت است و در هند یافت می شود.

 

  • عناب

در اثر کمبود و گرانی چوب بقم خاتم سازان به جای آن از چوب عناب که رنگ قهوه ای روشن مایل به قرمز دارد، استفاده می کنند. پوسته این چوب به رنگ زرد است. چوب عناب بیشتر در خراسان، شیراز و اطراف، یزد و اطراف آن، قم، چهارمحال و بختیاری یافت می شود و این چوب را اکثرا با رنگ شیمیایی به رنگ قرمز درمی آورند.

 

  • نارنج

چوب نارنج به رنگ طبیعی قهوه ای روشن است که پس از بریدن مثلث آن را با رنگ های شیمیایی به رنگ های زرد و سیاه و قرمز در می آورند و در خاتم به کار می برند. این چوب اکثرا در شیراز و مازندران یافت می شود.

 

  • افرا

رنگ طبیعی این چوب قهوه ای است و پس از بریدن مثلث های خاتم آن را با رنگ های مصنوعی و شیمیایی به رنگ قرمز یا زرد در می آورند.

 

  • تبریزی

این چوب بسیار نرم و رنگ آن سفید است. قسمت پشت خاتم در واقع آستر آن از این چوب تهیه می شود. به علت نرمی و انعطاف پذیری برای آستر استفاده می شود.

 

  • شمشاد

استحکام زیادی دارد و رنگ طبیعی آن زرد است و در مناطق سرسبز جنگلی مازندران یافت می شود.

ب: استخوان

 

  • عاج

سابقا برای تهیه رنگ سفید در خاتم از عاج فیل استفاده می کردند و در حال حاضر به علت گرانی کمتر در خاتمکاری به کار برده می شود. در حال حاضر بیشتر از عاج مصنوعی استفاده می کنند.

 

  • شتر

رنگ طبیعی آن سفید است. مقاومت ابزار خوری بسیار خوب رنگ پذیری و چسب خوری مناسب از جمله ویژگی های آن است.

 

  • اسب رنگ طبیعی آن سفید کدر است و رنگ پذیری آن از استخوان شتر بیشتر است.

ج: مفتول های فلزی

در خاتم جهت تهیه رنگ زرد طلایی از مفتول های برنجی استفاده می شود که این مفتول ها را به وسیله دستگاه نورد با مقطع مثلث در می آورند. قطر این مفتول ها با با اعداد زوج مشخص می شود که هر چه عدد بالاتر باشد مفتول نازکتر است.

د: صدف

در خاتم های درجه یک و عالی از صدف نیز برای تامین رنگ سفید براق استفاده می شود. به کار بردن صدف در خاتم موجب زیبایی و بهتر شدن کیفیت خاتم می گردد. اما به سبب گرانی قیمت و کمیابی کمتر مورد استفاده قرار می گیرد.

ه: نخ پرک

در تهیه خاتم برای پیچیدن مثلث ها و گلها از نخ هایی استفاده می شود که ضخامت انواع آن با یکدیگر متفاوت است.

و: سریشم

در تهیه خاتم برای چسبیدن خاتم بر روی ظروف و اشیای گوناگون استفاده می شود. از پیه پای گوسفند یا گاو به دست می آید و خاصیت چسبندگی بالایی دارد.

ز:لاک

برای پرداخت سطح خاتم در سه نوبت استفاده می شود. در نوبت اول از موادی چون تینر و کیلر به نسبت 60به40 ، نوبت دوم و سوم به نسبت 50.

مراحل ساخت خاتم:

جهت ساخت خاتم یک خاتمساز باید مراحل زیر را طی نماید:

1- انتخاب زیر ساخت

2- تهیه و یا طراحی نقشه خاتم

3- تهیه و آماده کردن مواد اولیه براساس نوع کار و نوع طرح

4- پیچیدن خاتم

5- برش قطعات

6- چسباندن برش های خاتم بر روی سطح زیر ساخت

7- پرداخت و جلا کاری

در ادامه به تفصیل در مور هر کدام از مراحل ساخت صحبت خواهیم کرد.

انتخاب زیر ساخت:

زیر ساخت یک شی چوبی و یا فلزی ( اغلب از مس ) است که می بایست خاتم کاری بر روی آن صورت گیرد. اشیایی چون میز، صندلی، جعبه دستمال کاغذی، تابلو، قاب، انواع جعبه و ….

ابتدا خاتم کار با توجه به نوع کاری که مایل به انجام آن است زیر کار و یا زیر ساخت خود را تهیه می کند.

تهیه یا طراحی نقشه:

پس از انتخاب و تهیه زیر ساخت، خاتمساز، نقشه خاتم مورد نظر برای آن زیر ساخت را تهیه و طراحی می کند.

پیچیدن خاتم و برش قطعات:

با توجه به اینکه خاتم ترکیبی از چند ضلعی های منظم با اضلاع متفاوت 5 و 6 و 8 و 10 و …. می باشد، لذا در ابتدا خاتم ساز می بایست این چند ضلعی ها را آماده نماید.

برای آماده نمودن چند ضلعی ها مراحل زیر صورت می گیرد:

· انتخاب چوب، استخوان، فلزها و ….

· تهیه شمش یا طوره (طوره، مکعب مستطیلی است که ابعاد مقطع آن 5 سانتیمتر است)

· تهیه لا : برای تهیه لا، چوب ها و استخوان را بر روی وسیله ای به نام خط کش قفل یا میخ کار گذاشته و به وسیله اره آنها را به قطعاتی به ابعاد طول 30، عرض 2 و قطر 5/2 سانتیمتر برش می دهند. در انتها اطراف لا ها را با ابزار مثلث بری از عرض و به طور اریب و مایل بریده تا یک مفتول با مقطع مثلث بدست آید.

نکته : چنانچه چوبی با رنگ طبیعی مورد نظر در اختیار نباشد، چوب ها را با گذاشتن در پاتیل های کوچک رنگی به رنگ دلخواه در می آورند.

· تخته رند: با توجه به اینکه چوب های برش داده شده به صورت مثلث درشت هستند، برای اینکه ریز و یک اندازه شوند، آنها را با گذاشتن در تخته رند می سایند.

استخوان را نیز به همین طریق به شکل مثلث در می آورند.

· مفتول های گرد و محکم فلزی را با گداختن و چکش کاری ( با گذاشتن بر روی سندان ) و مفتول های برنجی را با سیم کشی، نورد می دهند و به شکل مثلث در می آورند، سپس با سوهان آنها را صیقل داده تا صاف و یک دست شوند تا در نهایت کلیه مواد ( چوب، استخوان، فلز ) به صورت مثلث و یک دست و یک اندازه در آید.

با آماده شدن مواد اولیه در ابعاد و اشکال مورد نظر، زمان ایجاد طرح با پیچیدن خاتم می رسد.

· پیچیدن خاتم ( پره ): برای تهیه پره سه عدد چوب رنگی و یک عدد مفتول فلزی ( البته با توجه به طرح، رنگ و نقشه مورد نظر ) به گونه ای در کنار یکدیگر قرار می دهند که مفتول فلزی در میان سه چوب قرار گیرد و ایجاد یک پره یا در اصل یک مثلث بزرگتر را نماید.

 

  • برای این کار ابتدا مفتول فلزی ( سیم برنجی یا .. ) را سریشم ( یا چسب ) زده و سپس چوب ها را در اطراف آن قرار داده و در حالی که در میان انگشتان دست قرار دارند با نخ پرک آنها را محکم به یکدیگر می بندند تا کاملا محکم شده و پس از خشک شدن، چوب ها و مفتول ها به یکدیگر بچسبند.
  • پره اساس کار خاتم سازی است و رنگ ها و نقوش و طرح را با آنها ایجاد می کنند.

· تو گلو: با قرار دادن چهار عدد پره ( در حالی که اطراف پره وسطی سریشم زده شده ) و بستن آنه به یکدیگر با نخ پرک، توگلو ایجاد می شود.

· شش: با قرار دادن شش عدد مثلث چوبی یا شش عدد مفتول فلزی در کنار یکدیگر شش ایجاد می شود.

· بغل شش: برای تهیه بغل شش ، چنانچه گوشه کاردی را به گونه ای بساییم که مقطع آن به مثلث متساوی الاضلاع تبدیل شود، بغل شش ایجاد می شود.

*از بغل شش برای پر کردن فضای خالی اطراف ستاره استفاده می شود.

· لوز: چنانچه چهار عدد گل خاتم را در کنار یکدیگر گذاشته و زوایای خالی آن را با هشت عدد توگلویی پر کنیم، یک لوز خاتم بدست آورده ایم.

 

  • منظور از گل خاتم، قرار دادن انواع مصالح خاتم سازی به گونه ای است که از اجتماع آنها در کنار یکدیگر، طرح نهایی یا گلی بدست آید که برای کار در نظر گرفته شده است.

· قامه خاتم: لوز ها را به قطعات 8 سانتیمتری بریده و هشت عدد از آنها را در کنار یکدیگر قرار می دهند تا تشکیل یک متوازی الاضلاع را بدهد. سپس دو عدد چوب ( چوب مکمل ) که به شکل ذوزنقه هستند، در دو طرف این متوازی الاضلاع قرار می دهند با این عمل یک قامه خاتم بدست می آید.

قامه خاتم را که به صورت یک شمش در آمده برای محکم شدن به مدت چند روز میان پرس قرار می دهند.

·دو زاویه: قامه خاتم را پس از سوهان زدن و پرداخت کردن از درازا به قطر 2 میلیمتر، 2 میلیمتر برش می دهند. برش های بدست آمده را دو زاویه می گویند.

· آستر کردن: با توجه به اینکه ورقه های دو زاویه بسیار شکننده هستند و استقامتی در مقابل اره کشی ندارند باید آنها را مقاوم ساخت.

 

  • برای اینکار به دو طرف ( پشت و روی ) دو زاویه، دو عدد چوب ( با همان ابعاد دو زاویه ) قرار می دهند و می چسبانند. سپس آن را از وسط برش داده و به دو تکه تقسیم می کنند. اکنون یک طرف هر برش نقش خاتم و طرف دیگر آن چوب ( آستری ) است.
  • در انتها برای یک دست شدن برگ های خاتم بدست آمده پشت هر تکه از آستری را ساییده تا یکدست شود و ضخامت آن به یک میلیمتر برسد.

· خط انداختن: اکنون برگ های خاتم آماده چسباندن برروی کار است ولی برای اینکه ورق ها و یا برگ ها انعطاف بیشتری داشته و به راحتی خم و راست شوند و بهتر بر روی سطح کار بشینند، پشت آنها را با اره خط می اندازند.

· خرد کردن خاتم: چنانچه زیر کار ما دارای برآمدگی یا فرورفتگی باشد، برای آنکه برگ خاتم براحتی بر روی این سطوح بشینند، پس از خط انداختن بر پشت آنها، آنها را در تنگی که مخصوص قوس دادن می باشد، گذاشته و با دم چکش به آرامی به آن ضربه وارد می کنند.

نصب خاتم:

پس از خرد کردن برگ خاتم، پشت آن را سریشم زده و سپس آن را بر روی محل مورد نظر قرار داده و با چکش می کوبیم تا محکم شود.

بتونه کاری:

برای اینکه تمام سطح زیر ساز را خاتم بچسبانیم، مرحله پرداخت فرا می رسد. ولی قبل از پرداخت، قسمت هایی را که به نوعی بهم ریخته یا فضای خالی ایجاد شده با مخلوطی از خاک اره استخوان و سریشم و آب و یا تکه های خاتم پر می کنیم.

پرداخت:

برای یکدست و براق شدن سطح خاتم، با سوهان تخت روی سطح خاتم را می ساییم. البته این کار را می توان با سمباده برقی هم انجام داد.

تزیین خاتم :

برخی مواقع داخل برخی از کارها از جمله جعبه ها با چسباندن پارچه های مخمل تزیین می شوند.

روغن کاری:

برای حفاظت از خاتم و جلا دادن و زیباتر شدن کار، خاتم کاران در نهایت سطح خاتم را روغن کاری یا جلادهی می کنند.

ویژگی های خاتم مرغوب:

1- تعیین درجه کیفیت و مرغوبیت محصولات خاتم، بستگی به مقدار فلز برنج به کار رفته در آن و رنگ طلایی ناشی از آن می باشد.

2- چون مبنای نقوش خاتم اشکال هندسی است و زیبایی این اشکال به رعایت نظم در آنهاست، بنابراین مهمترین اصل برای خاتم خوب، داشتن نظم هندسی است. به عبارت دیگر، حفظ روابط هندسی در چیدن قطعات و وجود این نظم در اجزا تشکیل دهنده یک واحد که در نهایت تابع یک نظم دقیق هندسی از پیش تعین شده باشد، لازمه یک اثر ماندگار و بدیع است. بر همین اساس، هر چه خطوط و اشکال در خاتم موزون تر و مقارن تر باشند، ارزش هنری آن اثر بیشتر است.

3- استفاده از آستر در پشت برش های خاتم و چسب مرغوب از دیگر ویژگی های بسیار مهم خاتم مرغوب به شمار می رود. آستر کردن خاتم ضمن زیباتر جلوه دادن آن، کمک زیادی به استحکام آن نیز می کند. البته به راحتی نمی توان تشخیص داد که یک اثر خاتم آستر دارد یا نه ولی گذشت زمان به خوبی این را نشان می دهد.

4- استفاده از گل های ساخته شده با چند ضلعی هایی که تعداد اضلاعشان کمتر یا بیشتر از شش است، به کار بردن طرح های پیچیده و غیر تکراری، میزان دشواری ساخت و تنوع مواد مصرفی هر یک معیاری است که می توان در تشخیص یک خاتم خوب مفید باشد.

5- کوچک بودن مثلث های خاتم و استفاده نکردن یا کمتر استفاده کردن از رنگ شیمیایی ضمن افزایش زیبایی، ارزش هنری و کیفیت خاتم را نیز بالاتر می برد.

6- استفاده از چوب های کمیابی چون آبنوس و فوفل برای ساخت مثلث و نیز استفاده از استخوان و مفتول های فلزی به مقدار زیاد در مساحت کم، از جمله امتیازاتی است که یک خاتم خوب می تواند داشته باشد.

7- صاف و هموار بودن سطح خاتم و دقت در برش مثلث ها و چیدن آن ها در کنار یکدیگر به گونه ای که محل برش ها و اتصالات معلوم نباشد، همچنین قرینه و موزون بودن نقوش، نشان دهنده دقت عمل در طراحی و اجراست که خود معیاری برای تشخیص یک خاتم خوب محسوب می شود.

8- استفاده از گره های کامل و کشیده به گونه ای که کلیه لغت ها به صورت کامل آورده شوند و نقصی در آن ها به چشم نخورد، بر ارزش خاتم می افزاید.

9- سطح زیر لاک یا جلای خاتم باید کاملا صاف و بدون ناهمواری باشد. هر گونه جسم خارجی یا ناهمواری در لاک خاتم موجب آسیب پذیری آن می گردد.

10- تا آنجا که ممکن است باید از چوب های خوب، سالم، محکم و خوش ابزاری برای زیر ساخت استفاده کرد. همچنین، سطح زیرساخت باید کاملا صاف و بدون گره باشد تا در محل اتصال قطعات به یکدیگر فاصله و درزی به وجود نیاید.

11- به کار گیری مواد چسباننده مناسب و سازگار با مواد وقطعات به کاررفته درخاتم، دقت درچسباندن قطعات به یکدیگر در آخر بر روی زیرساخت به گونه ای با ساییدن سوهان آسیبی به آن نرسد، دوام و پایداری شی خاتم را افزایش می دهد.

 

 

 

 

 

هنر خاتم کاری برند آقاجانی

 

 

صنایع دستی خاتم استاد آقاجانی

صنایع دستی خاتم از کهن ترین صنایع دستی اصیل ایرانی است که در زمان صفویه و سپس پهلوی بسیار درخشیده است. سبک و طرح صنایع دستی خاتم به گونه ای است که از گذشته تا به امروز مورد پسند تمام اقوام با فرهنگ ها و تمدن های مختلف بوده است. فروشگاه صنایع دستی آقاجانی عرضه کننده انواع صنایع دستی خاتم، در طرح های مختلف با ضمانت نامه فروش و شناسنامه اصالت کالا با مناسب ترین قیمت خاتم کاری  می باشد. از موارد پر کاربرد صنایع دستی خاتم می توان به ساخت گلدان و تنگ در مدلها و انواع مختلف برای همه سلایق و موارد دیگری مثال زد که در سایت استاد آقاجانی قابل رویت است . از صنایع دستی خاتم برای تزیین و سوغات و هدیه نفیس نیز می توان استفاده کرد.

 

وجه تمایز و منحصر بودن برند آقاجانی

به علت استفاده از چسب چوب و پوشش محافظ پلی استر دو مواده آلمانی برای محافظت از خاتم و زیر ساخت مس از دوام و ماندگاری بالایی برخوردار می باشد و مفتخر به تولید بیش از 110 محصول متفاوت با بالاترین سطح کیفیت و دقت ظرافت است .

سعی ما در مجموعه صنایع دستی آقاجانی همیشه بر این بوده تا از بهترین مواد اولیه (مس، سنگ فیروزه نیشابور، پوشش چند لایه ترکیبی درجه یک و …) استفاده نماییم و همواره گامی در جهت ارضای سلیقه بی نظیر هنرمندان و هنردوستان ایرانی در سرتاسر جهان برداریم. صنایع دستی آقاجانی تاکنون مفتخر به دریافت لوح های تقدیر گوناگون در زمینه کیفیت، دوام و همچنین تمایز محصولات خود نسبت به سایر محصولات فیروزه کوبی گردیده است:

 

  • دارای گواهینامه ثبت برند به شماره 051689 الف/90
  • دارای گواهی کیفیت آثار صنایع دستی به شماره 944/93280
  • دارای استاندار تولید کارخانه ای به شماره 0042/63/39
  • دارای نشان اعتماد فروش از اداره کل میراث فرهنگی
  • کارآفرین نمونه استان در سال 1394
  • دارای گواهینامه iso9001:2015

اوقات خوشی با عزیزانتان را برایتان آرزومندیم.

 

صنایع دستی استاد آقاجانی

نحوه ساخت ظروف فیروزه کوب

نحوه ساخت ظروف فیروزه کوبی
فیروزه کوبی هنری ایرانی پر رونق ، با از کنار هم چسباندن تکه های ریز سنگ های فیروزه به حالت موزاییکی بر بروی ظرف ها ، ساخته می شود که که کاربرد تزئینی دارد . در حال حاضر شهر اصفهان فعال ترین شهر در هنر فیروزه کوبی می باشد . لازم است بدانید در دین اسلام به همراه داشتن انگشتر فیروزه از خواص زیادی برخوردار است و بسیار توصیه شده است.
سطح زیرکار فیروزه کوبی از فلز مورد نظر، نظیر مس و برنج توسط دستگاه پرس ساخته می شود و وارد مرحله فیروزه کوبی میشود . فیروزه کوب تک های ریز فیروزه را که باید بر روی سطح ظروف بچسباند جدا می کند . سپس روی سطح ظرف مورد نظر لاک گردویی پودر شده می ریزد و آنها را با استفاده از چراغ الکلی حرارت می دهد . سنگ های فیروزه ای که باید تقریبا هم اندازه باشند را بر روی لاک های ذوب شده می چسباند و هنگامی که سطح مورد نظر پوشانده شد فضاهای خالی را با تکه های ریز تری می پوشاند و ناهمواری های روی سطح آن را با کمک سنگ ” آب سان” صاف می کند . در پایان کار سطح آن را تمیز و براق می کنند. فیروزه کوب در مراحل کار از ابزارها و وسایلی مثل چکش، قالب،چراغ الکلی،دریل،انبر و انبردست، پنس و دستگاه پرس استفاده می کند. استاد روبن یروشالمی و استاد صدیق پور از جمله هنرمندان و صنعتگران با سابقه از شهر اصفهان، در این زمینه هستند . اکنون به طور گسترده تر به نحوه ساخت ظروف فیروزه کوبی می پردازیم.

مراحل ساخت فیروزه کوبی
مراحل ساخت فیروزه کوبی در حالت کلی در دو مرحله است: 1)ساخت بدنه و 2) نشاندن فیروزه تقسیم کرد.

در مرحله اول فلز ظرف مورد نظر که از جنس برنج ، مس یا نقره می تواند باشد توسط استاد کار انتخاب می شود. سپس در دست استاد یا دستگاه خم یا پرس می شود. در محصولات مرغوب باید هنگام انجام دادن این مرحله ضخامت سطوح ظرف یکسان باشد. همچنین زاویه ها و گوشه های شیئ باید یکسان باشد. برای ظروف کوچک ، فلز مورد نظر باید نازک و ظروف بزرگ ، ضخیم باشد تا در پرداخت نهایی فلز دچار آسیب زدگی نشود. در آماده سازی زیر ساخت مرحله ای وجود دارد به نام ” نکر کاری ” که قسمت هایی که باید فیروزه کوبی شود 2 الی 3 میلیمتر با زاویه 90 درجه پایین می رود. نکر کاری برای جلوگیری از صدمه دیدن ظرف می باشد و استحکام قسمت فیروزه کوبی شده را افزایش می دهد .مرحله نهایی زیر ساخت، بررسی نهایی کیفیت برجستگی ها و فرو رفتگی هاست که در صورت لزوم اصلاحات مورد نیاز انجام می شود. پس از آماده سازی زیرساخت یا بدنه خام ، نوبت به کوبیدن فیروزه می شود. سنگ فیروزه یک کانی کمیاب به طیف رنگی فیروزه ای (آبی روشن تا سبز) است که به عنوان نگین برای جواهرات استفاده می شود . سنگ های خرد شده دارای نا خالصی ها و خاک هستند که ابتدا باید شسته شوند. پس از شسته شدن سنگ ها در دستگاهی به نام قلسطان و خشک شدن آن سنگ های ریز شده سنگ فیروزه، از لحاظ اندازه با یکدیگر تفکیک می شوند. سنگ ها طبق اندازه ظرف و مقدار حجم مورد نیاز، کنار گذاشته می شوند و برای کوبیدن آنها روی ظرف مورد نظر آماده می شوند.

نحوه ساخت ظروف فیروزه کوبی

مراحل قبل از فیروزه کوبی
مراحل قبل از فیروزه کوبی شامل آماده سازی ظرف است. قبل از فیروزه کوبی ، ظرف را حرارت می دهند و لاکی را که از چوب درخت گردو به دست می آید و اول به صورت پوسته درخت لایه لایه است. روی سطح ظرف می زنند. سپس پودر آماده شده لاک گردویی و کالفین حرارت می بیند و ذوب می شود . این عمل را چندبار تکرار می کنند تا ضخامت این لایه لاکی زیاد شود و فیروزه کوبی روی آن انجام شود. در حرارت دهی باید حواسمان باشد که زیاد حرارت دادن باعث سوختن لاک می شود و باعث از دست رفتن خاصیت چسبندگی در لاک می شود. حالا چسباندن تکه های فیروزه بر روی سطح کار آغاز می شود. سنگ های فیروزه ای را کمی گرم کرده و سپس برای تسریع در کار مقداری از آنها را بر روی ظرف ریخته تا در لاک فرو رود و سپس با انبر محل آنها را درست می کنند. مواردی پیش می آید با پایان رفتن کار، سنگ های فیروزه از ظرف جدا می شود. در این مواقع ریختن پودر لاک بر قسمت مورد نظر تعمیری مجددا انجام می گیرد.

قیمت ساخت فیروزه کوبی
قیمت ساخت فیروزه کوبی در منزل زیاد نیست. این کار دقت و حوصله زیادی را می برد به همین دلیل است که از قیمت بسیار بالایی برخوردار است زیرا هرچه لاک در بین سنگ ها کمتر پیدا باشد کیفیت و تمیزی کار بیشتر می باشد. در فیروزه کوبی بطور موقت دسته ای را به بدنه جوش می دهند تا در حین کار ظرف فلزی راحت تر جا به جا شود. در قسمت هایی از کار اگر نیاز باشد بتونه کاری انجام می شود . مرحله بعدی ساییدن سنگ های فیروزه ای می باشد . ساییدن سنگ های فیروزه ای باید به گونه ای باشد که سنگ ها همسطح با ظرف شود. سپس سطح سنگ ها با کاغذ سمباده نرم ساییده می شود تا صیقلی شود. عمل ساییده شدن نباید غیر اصولی صورت بگیرد زیرا اگر سطح مورد نظر بیش از اندازه ساییده شود موجب گو شدن آن قسمت از ظرف می شود.
مرحله نهایی در فیروزه کوبی روکش پلی استر می باشد. پلی است به صورت یک لایه محافظ عمل می کند و از ایجاد آسیب و خط و خش و تو رفتگی بر روی ظرف جلوگیری می کند. در فیروزه کوبی هرچه چیدمان سنگ های فیروزه منظم تر باشد و به خوبی چسبیده باشد نشان دهنده کیفیت کار و ارزش بیشتر آن است. از فیروزه کوبی علاوه بر استفاده در لوازم خانگی مثل شیرینی خوری ، در ساخت جواهرات تزئینی مثل دست بند ، گردنبند ، انگشتر و …کاربرد دارد.
فیروزه کوبی هنر عشق و علاقه است . سنگ فیروزه این ذوق و انگیزه را به هنرمند می دهد تا اثری هنری را خلق کند. صنایع دستی هر بوم و دیار نشانه هویت آن سرزمین می باشد.

صنایع دستی آقاجانی مفتخر است معتبرترین و بهترین کیفیت جهانی iso9002:2015 با استاندارد ملی ایران همراه با شناسنامه معتبر و گارانتی ده ساله ارائه دهد.